Z radością dzielimy się dobrą wiadomością! 23 grudnia 2025 r. zakończyliśmy realizację projektu "Introligatorstwo dawne w służbie dziedzictwa kultury. Doposażenie pracowni konserwatorskiej w Książnicy Kopernikańskiej w urządzenia i narzędzia introligatorskie".

Projekt realizowaliśmy w ramach programu Wspieranie Działań Muzealnych.

Dzięki projektowi nasza pracownia konserwatorska przeszła znaczącą modernizację. Została wyposażona w nowoczesne urządzenia i narzędzia introligatorskie, a także w nowe meble, które zapewniły dodatkową przestrzeń roboczą. Było to szczególnie ważne, ponieważ do zespołu dołączyło dwóch konserwatorów oraz introligator.

Nowe wyposażenie pozwoli nam jeszcze lepiej dbać zarówno o zabytkowe, jak i współczesne zbiory. Umożliwi profesjonalne naprawy książek wypożyczanych czytelnikom, wykonywanie opraw gazet łączonych w roczniki, sprawniejsze przygotowywanie materiałów konserwatorskich, a także tworzenie specjalistycznych pudeł ochronnych dla najcenniejszych obiektów.

  • Wartość projektu: 225 168 zł
  • Dofinansowanie: 175 168 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
  • Czas realizacji: 1 kwietnia – 23 grudnia 2025 r.

Na zdjęciu: specjalistyczna gilotyna oraz narzędzia introligatorskie zakupione w ramach projektu.

Jeśli szukacie ciekawej lektury nieodmienne polecamy Kwartalnik Artystyczny. Kujawy i Pomorze. 128. numer czasopisma pod koniec ubiegłego roku trafił do księgarń.

  • Otwierają go fragmenty „Okruchów dni” Walta Whitmana w przekładzie Andrzeja Szuby oraz fragmenty opowieści „Thorn”, która po wieloletnich zmaganiach i ponowieniach zmierza do szczęśliwego zakończenia w jej ostatecznym kształcie.
  • Po dłuższej przerwie - nowy wiersz Krystyny Rodowskiej. Obok fragmenty szkicu Theophile’a Gautiera o śmierci Heinricha Heinego w przekładzie Kazimierza Brakonieckiego.
  • W pierwszą rocznicę śmierci Leszka Szarugi prezentujemy jego ostatnie wiersze oraz głosy tych, którzy go znali. W poetycko-prozatorskim bloku przedstawiamy wiersze i teksty Kazimierza Brakonieckiego, Adriany Szymańskiej, Jerzego Plutowicza  i Krystyny Lenkowskiej.
  • W Głosach i glosach o najważniejszych książkach literatury polskiej ostatniego trzydziestopięciolecia mówią jej miłośnicy, próbując  uporządkować ten okres, pokazać drogę, jej ważne punkty i zakręty. W sekwencji dotyczącej bohatersko broniącej się Ukrainy ogłaszamy wiersze Teodozji Zariwnej w przekładach Zbigniewa Dmitrocy, opowiadanie Julii Ptakh w tłumaczeniu Anny Kuszczak-Pikus i wiersze Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany.
  • W Variach stali autorzy: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Marek Kędzierski, Piotr Szewc i Artur Szlosarek.
  • W dziale recenzji Katarzyna Bieńkowska pisze o „Epice” Piotra Matywieckiego; „Konrad Swinarski. Biografia ukryta” Beaty Guczalskiej w ujęciu Aleksandra Fiuta; „Listy 1956-1970” Jerzego Giedroycia, Augusta Zamoyskiego i Helene Zamoyskiej recenzuje Marta Tomczok; Piotr Sobolczyk o „Listach T. 1 1940-1945” Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej; Krzysztof Myszkowski w „Gabinecie lektury” omawia Jerzego Andrzejewskiego „Dziennik. Zapiski prywatne 1943–1982”; Okiem Skorpiona patrzymy na „Empuzjon. Horror przyrodoleczniczy” Olgi Tokarczuk.
  • W numerze również prezentacja Biblioteki Kwartalnika Artystycznego oraz zestawienie najciekawszych nowości wydawniczych z kwartału.

Wydawcą Kwartalnika jest Książnica Kopernikańska w Toruniu.

Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Co mamy wspólnego z Galerią Rusz? Otóż bardzo dużo - połączył nas album "25 lat Galerii Rusz", który kilka dni temu ujrzał światło dzienne. Książnica Kopernikańska jest wydawcą publikacji

Galeria Rusz to toruńska grupa artystyczna, która od lat działa w przestrzeni miejskiej. Artyści tworzą i prezentują sztukę tam, gdzie spotyka się ona z codziennością – na billboardach, muralach, w akcjach plakatowych i interwencjach społecznych. Przy Szosie Chełmińskiej 37 funkcjonuje ich autorska galeria billboardowa.

Na koncie Galerii Rusz jest już ponad 400 artystycznych billboardów – refleksyjnych, często prowokujących do zmiany punktu widzenia. Ich twórczość dotyka zarówno sfery indywidualnej, jak i społecznej, prywatnej i zbiorowej, proponując odbiorcom świeże ramy interpretacyjne dla otaczającej nas rzeczywistości.

Od 2008 roku Galeria Rusz realizuje także Międzynarodowy Festiwal Sztuki na Billboardach Art Moves, tworzony we współpracy z artystami z całego świata.

Album "25 lat Galerii Rusz" to retrospektywna podróż przez ćwierć wieku tej wyjątkowej działalności – zbiór prac graficznych przeplatanych komentarzami, układającymi się w spójną, jubileuszową opowieść.

Publikacji towarzyszyć będzie wystawa, na której zaprezentujemy działalność Galerii Rusz.

Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Z wielką przyjemnością ogłaszamy wyniki Ogólnopolskiego Konkursu "Poetycka Książnica". Oto one:

Zwyciężczynią została Agnieszka Kaczorowska (godło "membrana") – I miejsce.

Wyróżnienia otrzymali:

I grupa wyróżnionych:

  • Wikta Kłosińska (godło "Biała Sowa"),
  • Adrian Lokś (godło "Felix Fiszbin"),
  • Michał Wolny (godło "Młodziak").

II grupa wyróżnionych:

  • Joanna Hetman-Krajewska (godło "Julia"),
  • Magdalena Dziedzic (godło "Wietrzysław Zefirowski").

Laureatce i Wyróżnionym serdecznie gratulujemy! Życzymy Wam dalszych sukcesów i nieustającej radości z pisania!

Do zobaczenia 19 grudnia w Książnicy Kopernikańskiej podczas finału konkursów "Poetycka Książnica" i "Po Prostu Pisz".

Organizatorem Ogólnopolskiego Konkursu "Poetycka Książnica" na debiutancki tomik poezji i prozę poetycką jest Książnica Kopernikańska w Toruniu.

Konkurs został objęty patronatem honorowym Pani Elżbiety Piniewskiej, Przewodniczącej Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz prof. Violetty Wróblewskiej, Pani Dziekan Wydziału Humanistycznego UMK.

Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Mamy to! Oto Laureaci i Wyróżnieni w Ogólnopolskim Konkursie Literackim „Po Prostu Pisz”:

1. miejsce: Dagny Dobrowolska (Łanie_25) – „Il duomo”, „Mrok” (poezja)
Piękna wyobraźnia, pełna świadomość słowa, subtelne i oszczędne metafory, które wybrzmiewają niezwykle precyzyjnym przekazem.

Miejsca 2–4 ex aequo:
2. Szymon Plasota (Requiem) – „Uśmiech ojca” (proza)
Duża wrażliwość, komunikatywność i poetyka; tekst spójny zarówno treściowo, jak i formalnie.
3. Magda Szafraniec (Aurora Luna) – „Instrukcja obsługi świata”, „Atlas drobnych rzeczy” (poezja) 
Piękna wyobraźnia i świadome operowanie słowem.
4. Klaudia Rybarczyk (Biblionistka) – „Antyklamerkanizm” (proza)
Świetnie zbudowany nastrój, doskonała kompozycja i spójność.

Wyróżnienia:
5. Rafał Sala (ivoneee) – „ja matka”
6. Marzena Grabińska (Bogusława Bałałajka) – „Ciała”, „Hymn do życia w pełni”
7. Miłosz Ciepieniak (Zefir) – „W cugu”, „Remont”
8. Przemysław Podleśny (Opieńka) – „Ptasiex ploddki”, „Opieka ciąży poecie”
9. Karolina Pawłowska (Pieśńnarwala) – „Nigdy nikomu”, „Dom bezimiennych gąsienic”
10. Katarzyna Zychla (Zimowy pasikonik) – „Cicha noc”, „Miasto o trzeciej w nocy”
11. Beata Kołodziejczyk (Wteiwewte) – „Pocztówka z Kapadocji”, „I znowu jesteś bohaterką dnia”

Wręczenie nagród odbędzie się 19 grudnia o godz. 17.00 w sali konferencyjnej Książnicy Kopernikańskiej. W programie: spotkanie autorskie ze zwycięzcą konkursu Poetycka Książnica na wydanie debiutanckiej książki poetyckiej oraz recital poezji śpiewanej Szymona Bruckiego.

Na konkurs wpłynęło ponad 1140 zgłoszeń. Dziękujemy wszystkim Państwu. Zgłoszenia wskazują, że konkurs był naprawdę ogólnopolski; chyba nawet europejski, jak można wnosić z informacji kontekstowych. 

Z tych samych informacji wynika, że rozległa była również skala wieku uczestników. Niespodziewana liczba zgłoszeń pozwoliła na wyciągnięcie wiarygodnych wniosków dotyczących obecnie popularnej tematów i poetyki. One zresztą, co jasne, ukształtowały jurorskie wybory. 

I tak, po pierwsze, poezja i proza znalazły się w niemal pełniej równowadze. Jurorzy nie kierowali się procentową przesłanką, a jednak wśród nagrodzonych tekstów znalazły się 2 zgłoszenia poezji i 2 – prozy. Organizatorzy, przychylając się do werdyktu, wspaniałomyślnie zgodzili się na dodanie jeszcze jednej nagrody do planowanej puli.
 
Po drugie, mimo tak dużej liczby, teksty były sobie bliskie tematycznie i kompozycyjnie. Wśród nich znalazło się zaledwie kilka eksperymentów formalnych (jeden wyróżniający się). Analogie sprowadzają się do dwóch kwestii: językowej powściągliwości wyraźnie związanej z dążeniem do precyzji wyrażania oraz opowiadania o problemach prostych, codziennych, ale tak konstruowanego opowiadania, że przekonująco robi ono wrażenie wypowiedzi szczerej, nawet intymnej, istotnej dla piszącego. 

A właściwie nie tyle piszącego, ile „mówiącego”, ponieważ niemal wszystkie z tych ponad 1140 historii (niezależnie od tego, czy w prozie, czy w poezji) wyraźnie powstały jako wewnętrzna potrzeba, by wyjaśnić własne problemy samemu/ej sobie, a z drugiej strony – są one zaproszeniem czytelnika do przeczytania/wysłuchania i wirtualnego dialogu albo co najmniej wirtualnego spędzenia czasu razem. 

Tę ostatnią cechę bardzo dobrze wyraża tekst jednej/go z uczestniczek/ów konkursu (choć tekst, niestety, nie znalazł się w gronie zwycięzców): 

Wiem, że już nie wrócisz,
a mimo to ustawiam krzesło naprzeciw pustki,
jakbym wciąż czekała aż usiądziesz
i powiesz coś prostego -
coś, co mogłoby ocalić dzień od ciszy.
„Milczenie”

Jeszcze raz bardzo dziękujemy za zgłoszenia, literacką szczerość i poddanie się ocenie. Z pewnością z wieloma osobami (nie tylko ze zwycięzcami) jeszcze się spotkamy.  

Bierzcie i czytajcie. Najnowszy numer Kwartalnik Artystyczny. Kujawy i Pomorze już w sprzedaży. Oto, co w nim znajdziecie:

  • Numer 3 (127)/2025 otwiera Hokusai Piotra Matywieckiego, poemat w stylu haiku; poza tym kolejne opowiadania Icchoca Baszewisa Singera przedstawiamy w premierowych przekładach z jidysz Mariusza Lubyka.
  • W sekwencji Piotra Szewca nowe wiersze i integralnie z nimi złączona proza z od lat opisywanego bliskiego mu świata. Nową odsłonę wierszy Bogusława Kierca uzupełnia rozmowa przeprowadzona przez Pawła Tańskiego. Poetycko-prozatorski collage Artura Szlosarka tym razem dopełniają jego czarno-białe fotografie z Berlina.
  • Dwudziestą piątą rocznicę śmierci Jerzego Giedroycia upamiętniamy w hołdzie Redaktorowi esejem Andrzeja Zawady.
  • Sonety Mikołaja Sępa Szarzyńskiego poprzedzają szkic o nim i jego poezji autorstwa Krzysztofa Myszkowskiego. Ponadto wiersze Kazimierza Nowosielskiego, Mirosława Dzienia, o. Bartłomieja Kucharskiego OCD i proza Marty Kułaj.
  • W Variach stali autorzy: Kazimierz Brakoniecki, Stefan Chwin, Marek Kędzierski, Piotr Szewc, Artur Szlosarek i Andrzej Zawada.
  • W dziale recenzji Marta Tomczok pisze o „Siedemdziesiąt siedem” Piotra Sommera, „Było” Piotra Szewca w ujęciu Adriany Szymańskiej, „Autoportret z okruchów” Tomasza Burka recenzuje Kazimierz Brakoniecki, Karol Alichnowicz o „Własnych oczach” Piotra Matywieckiego. „Świat i głosy niedosłyszalne” Aleksandra Fiuta omawia Aleksandra Nosalska, Aleksander Fiut pisze o „Zgiełku serca. Opowieści o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej”, w cyklu „Gabinet lektury” Krzysztof Myszkowski pochyla się nad autobiograficzną „Nadzieją” papieża Franciszka.
  • W Oku Skorpiona przejrzy się tym razem „Null” Szczepana Twardocha. W numerze również prezentacja Biblioteki Kwartalnika Artystycznego oraz zestawienie najciekawszych nowości wydawniczych z kwartału.

Wydawcą „Kwartalnika Artystycznego. Kujawy i Pomorze” jest Książnica Kopernikańska w Toruniu.

Dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.