NARĘBSKI JULIUSZ (1927–1995), pionier elektroencefalografii w Polsce, prof. dr hab. UMK w Toruniu.
Urodził się 5 I 1927 we Włocławku. Już w następnym roku rodzice z trójką dzieci przenieśli się do Wilna, gdzie ojciec Stefan Narębski objął stanowisko architekta miejskiego, które piastował do 1937. Kolejnym awansem ojca była profesura architektury wnętrz na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego. Jeszcze przed drugą wojną światową Narębski junior zdołał ukończyć szkołę podstawową.
Od czerwca 1941 – w czasie niemieckiej okupacji Wilna – uczęszczał przez trzy lata na tajne komplety. 17 I 1945 skierowany został do kraju jako ochotnik do armii Berlinga, by uniknąć aresztowania po zatrzymaniu przez NKWD ojca, siostry i kolegów. Do Ludowego Wojska Polskiego nie trafił z powodu dwóch miesięcy leczenia w szpitalu białostockim.
Z Wilna do Torunia
W lipcu 1945 znalazł się wraz z rodzicami w transporcie repatriacyjnym pracowników likwidowanego Uniwersytetu Stefana Batorego zmierzającym do Polski. Wybór miejscowości padł na Toruń, gdzie Narębski uzyskał maturę w 1946 w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika. Studia medyczne podjął w Akademii Medycznej w Gdańsku. Dyplom lekarski z powodu służby wojskowej otrzymał z rocznym opóźnieniem w 1952.
Już w okresie studiów w 1948–50 pracował jako zastępca asystenta w Zakładzie Biochemii Akademii Medycznej w Gdańsku. Po absolutorium był krótko zastępcą asystenta w Zakładzie Neurofizjologii i Fizjologii Porównawczej UMK, którego kierownikiem była do 1964 prof. Janina Hurynowicz. W 1952 Narębski został zatrudniony w charakterze asystenta w Szpitalu Miejskim w Toruniu. W 1946 powołana została w Toruniu przez Ministra Zdrowia Filia Państwowego Instytutu Higieny Psychicznej w Warszawie. Do zadań Instytutu należała m.in. profesjonalna opieka nad dziećmi i młodzieżą. W 1949, w następstwie likwidacji filii Instytutu, powstała Centralna Wojewódzka Przychodnia Zdrowia Psychicznego (CWPZP).
W 1949 dotarł do Torunia jeden z pierwszych w Polsce aparatów elektroencefalografii (EEG), jakie z USA przywiózł zaprzyjaźniony z prof. Hurynowicz prof. Kazimierz Dąbrowski. Był to aparat typu Rham 6 produkcji USA. Najwybitniejszymi uczniami prof. Hurynowicz w dziedzinie EEG byli późniejsi prof.: Leszek Janiszewski, Władysław Traczyk oraz Narębski, który po śmierci prof. Hurynowicz kierował pracownią dla dorosłych i dzieci
Pierwszy dziewięciomiesięczny staż naukowy odbył w Instituto Superiore di Sanita w Rzymie, w Pracowni Neurofarmakologii i Biochemii, kierowanej przez prof. Ernesta, B. Chaina (laureat Nagrody Nobla) i prof. V. G. Longo.
Doktorat Narębski uzyskał w 1960 w Zakładzie Fizjologii Zwierząt Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UMK na podstawie pracy pt. Czynność bioelektryczna mózgu (EEG) królików w poronnych powtarzanych wstrząsach anafilaktycznych w toku przewlekłych stanów uczuleniowych. Promotorem była prof. Hurynowicz. Habilitował się w 1965 na podstawie rozprawy pt. Analiza elektroencefalograficzna mózgowych mechanizmów odwracalnych wstrząsu anafilaktycznego. Tytuł prof. nadzwyczajnego uzyskał w 1975, a prof. zwyczajnego w 1989 (Zakład Fizjologii Zwierząt UMK).
Narębski był aktywnym członkiem towarzystw i komitetów naukowych m.in.: Komitetu Nauk Fizjologicznych PAN (od 1968), a w ramach tej instytucji – Komitetu Neurofizjologii Klinicznej i Epilepsji; European Sleep Research Society (od 1972); Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa EEGrafii i Neurofizjologii Klinicznej pierwszej kadencji (od 1984). W 1984–92 przewodniczący Sekcji Badań nad Snem, a od 1992 był organizatorem i pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem. W działalności naukowej wysoko cenił m.in. współpracę z dr. nauk med. E. Kopysteckim, kierownikiem Oddziału Centralnego Ośrodka Techniki Medycznej w Białymstoku. Owocem współpracy był doktorat, którego promotorem był prof. Narębski (6 V 1976). Narębski był autorem lub współautorem licznych publikacji. Jego uczennicami w dziedzinie EEG były absolwentki Wydz. Biologii i Nauki o Ziemi UMK. Nastąpił szybki rozwój EEG w Toruniu. Powstały pracownie w Wojskowym Szpitalu Okręgowym (dr Krupkowski, mgr Idzikowska), Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym oraz pracownie niepubliczne. Od 1998 kierownik pracowni EEG w Wojewódzkim Ośrodku Lecznictwa Psychiatrycznego objął lekarz med. Stanisław Izdebski, specjalista w psychiatrii. Podsumowując, należy stwierdzić, że toruńska encefalografia, dzięki przybyłym do Torunia pracownikom naukowym USB odegrała ważną rolę w pionierskich początkach powojennej encefalografii w Polsce. Narębski miał dwoje rodzeństwa: Barbarę N. Dębską-Kozłowską (ur. w 1921 we Włocławku, docent Wydziału Sztuk Pięknych UMK) i Wojciecha (ur. w 1925 we Włocławku, mineralog UJ i UMK).
Związek małżeński Narębski zawarł w 1952 z mgr Anną Rutką, późniejszą prof. Instytutu Chemii UMK. Z małżeństwa tego pochodzą dwaj synowie: Lech (ur. w 1953) oraz Kazimierz (ur. w 1965).
Narębski odznaczony został m.in.: Krzyżem Kawalerskim OOP (1983), Złotym Krzyżem Zasługi (1973) oraz Dyplomem i Medalem Honorowym Napoleona Cybulskiego. Zmarł w 1995. Pochowany został w grobach rodzinnych na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego. W Toruniu Narębscy mieszkali przy ul. Adama Mickiewicza 30.
- M. Łysiak, Toruński Słownik Biograficzny t. VI, ToMiTo, UMK, Toruń 2010