Autor
Marian Łysiak
Kategoria
Biogramy

DOŃSKI WIEŃCZYSŁAW (1883–1977), dr wszech nauk lekarskich, okulista, dermatolg, naczelny lekarz w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Toruniu, wieloletni lekarz w Toruniu.

Urodzil się 31 VIII 1883 w Niemirowie na Ukrainie, w rodzinie felczera Maksymiliana i Eufrozyny. Maturę uzyskał w Niemirowie. Studia medyczne odbył na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu św. Wło- dzimierza w Kijowie.

W 1916 po uzyskaniu dyplomu i tytułu dra wszechnauk lekarskich, zaciągnięty został do armii rosyjskiej w charakterze lekarza 35 PP. W 1918–20 pracował w klinikach kijowskich. Wkrótce wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie swoje marzenia o zamorskich podróżach zamierzał zrealizować w odradzającej się w Polsce Marynarce Wojennejw Pucku i Toruniu. W 1921 został zatrudniony w izbie chorych garnizonu puckiego.

Z Pucka przeniesiono go do Torunia, gdzie przez szereg lat był lekarzem Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej. Na okres kampanii czynnej 1924 w stopniu majora lekarza był w obsadzie Flotylii Wiślanej. Od 1933 do wybuchu II wojny światowej zajmował się w Toruniu praktyką prywatną jako dermatolog.

We wrześniu 1939 zmobilizowany został w charakterze komandora lekarza w Armii „Pomorze”. Po bitwie nad Bzurą znalazł się w obozie jenieckim. Do stycznia 1940 przebywał w Oflagu II C Woldenberg, skąd z powodu choroby serca został zwolniony.

Po powrocie do Torunia został zmuszony do opuszczenia miasta i wraz z rodziną wysiedlony do Hrubieszowa. Do maja 1944 pracował tam jako dermatolog. Ostatni rok wojny spędził z rodziną pod Warszawą w majątku Żółwin koło Podkowy Leśnej. Sprawował tam opiekę lekarską nad pracownikami majątku i fabryki jedwabiu.

Po powrocie do Torunia, w maju 1945 podjął pracę początkowo jako lekarz szkolny, a później przez wiele lat, także po przejściu na emeryturę, pracował w Rejonowej Poradni przy ul. Jana Dekerta. Kilka lat po II wojnie światowej podjął działalność w Polskim Towarzystwie Lekarskim. W 1957 wyróżniono go członkostwem honorowym tego Towarzystwa.

W okresie studenckim pasjonowała go opera. Zaliczył w tym czasie prawie wszystkie premiery Opery Kijowskiej. Wówczas sam uczęszczał na lekcje śpiewu z niemałymi postępami. Drugą pasją była fotografika. Zachowały się jego zdjęcia z okresu przed pierwszą wojną światową. Była to kronika rodzinna i swego rodzaju dokument epoki. Ocalały też zdjęcia z pierwszej wojny światowej. Fotografował spustoszenia i okropności wojny, ale też i całe bogactwo urody świata. Kilka albumów tych wojennych zdjęć zakupiło po jego śmierci toruńkie Muzeum. Po wojnie interesowały go już tylko kwiaty i dobra książka podróżnicza, popularnonaukowa, szczególnie z zakresu astronomii.

Miał opinię dobrego specjalisty, był lubiany przez kolegów, personel i pacjentów. Leczył często nieodpłatnie, szczególnie w okresie powojennym. Z urlopów nie korzystał. Miał brata Eustachego, bankowca i 4 siostry: Stefanię i Lunkę, które pozostaływ Rosji oraz Eugenię i Annę zamieszkujące w Polsce. Z małżeństwa z Reginą z Marcińczyków (małżeństwo studenckie) urodziła się córka Halina, zamężna Rodkiewicz, pielęgniarka. W kolejnym małżeństwie, z Heleną z domu Sągajłło, urodziła się córka Danuta, zamężna Marciniak, artysta plastyk, grafik, zamieszkała w Toruniu.

Doński zmarł 4 I 1976, pochowany został na Cmentarzu Parafialnym św. Jakuba przy ul. Antoniego Antczaka w Toruniu Wyróżniono go Złotym Krzyżem Zasługi (w okresie międzywojnia) oraz Krzyżem Kawalerskim OOP w 1959. W Toruniu . mieszkał przy ul. Strumykowej 17, następnie przy Placu Św. Katarzyny7.

Bibliografia
  1. M. Łysiak, K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.7. ToMiTo. UMK Toruń 2014